Zdrowie roślin - źródło życia

  Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności (EFSA), Komisja Europejska (KE) oraz partnerzy z całej Europy zainaugurowali trzeci rok kampanii #PlantHealth4Life – ogólnoeuropejskiej inicjatywy na rzecz ochrony zdrowia roślin. Celem kampanii jest podnoszenie świadomości społecznej na temat kluczowej roli, jaką zdrowe rośliny odgrywają w ochronie środowiska, wspieraniu gospodarki i codziennym życiu obywateli. Kampania, która rusza w maju 2025 roku, wnosi nową energię i świeże spojrzenie, opierając się na sukcesach i doświadczeniach z dwóch poprzednich edycji. Jej celem jest dalsze pogłębianie zaangażowania społeczeństwa zarówno w krajach Unii Europejskiej, jak i poza jej granicami.

Tegoroczna edycja kampanii #PlantHealth4Life kładzie jeszcze większy nacisk na zaangażowanie, współpracę i aktywny udział obywateli. Inicjatywa łączy partnerów z 26 państw członkowskich UE, pięciu krajów objętych procesem rozszerzenia oraz Szwajcarii, by wspólnie budować świadomość i inspirować do refleksji nad powiązaniami między zdrowiem roślin, stanem środowiska i jakością codziennego życia. Skupiając się na konkretnych działaniach i aktywizacji lokalnych społeczności, kampania zachęca obywateli do dzielenia się wiedzą i inspirowania innych – by wspólnie działać na rzecz ochrony ekosystemów i trwałej gospodarki. W jaki sposób zdrowie roślin wpływa na nasze życie? Rośliny to podstawa życia na Ziemi. Stanowią 80% żywności, którą spożywamy, są źródłem pożywienia dla zwierząt hodowlanych, a także oczyszczają powietrze, którym oddychamy. Zdrowe rośliny to również gwarancja obfitych plonów, co bezpośrednio wpływa na dostępność żywności oraz jej ceny dla konsumentów. Jednak rosnące zagrożenia – takie jak zmiany klimatu, globalny handel i intensywne podróże – wywierają coraz większą presję na zdrowie roślin. Rozprzestrzenianie się agrofagów i chorób roślin może mieć katastrofalne skutki – zarówno gospodarcze, jak i środowiskowe. Przykładem jest trwająca od ponad dekady epidemia bakteryjnego patogenu Xylella fastidiosa, która zniszczyła miliony drzew oliwnych w południowych Włoszech, powodując ogromne straty i zagrożenie dla lokalnej bioróżnorodności oraz gospodarki. Mimo to wielu obywateli wciąż nie zdaje sobie sprawy z kluczowej roli zdrowia roślin. Celem kampanii #PlantHealth4Life jest nie tylko zwiększenie świadomości na temat zagrożeń, ale także pokazanie, że każdy z nas może mieć wpływ na ich ograniczenie i ochronę wspólnego dobra. Andrzej Chodkowski, Główny Inspektor Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Polsce, apeluje o wspólne działania: – Zachęcam wszystkich do dbania o rośliny w swoim otoczeniu. Troszcząc się o nie, wspieramy ekosystemy i możemy cieszyć się ich bujną zielenią. Razem możemy wcielić w życie przesłanie kampanii: „Chroniąc rośliny, chronimy życie!”.

Gdy podróżujesz poza granice Unii Europejskiej, nie przywoź ze sobą żadnych roślin, kwiatów, nasion, owoców ani warzyw. Każda z takich zagranicznych pamiątek może posłużyć pasażerom na gapę – szkodnikom, które mogą zagrażać zdrowiu roślin
w Unii Europejskiej. Pomóż w ochronie zdrowia naszych roślin, przestrzegaj przepisów celnych i nie przewoź roślin czy produktów roślinnych przez granice.

Gdy kupujesz rośliny i nasiona w sklepie lub przez Internet, upewnij się, że posiadają one świadectwo zdrowia roślin, jeśli pochodzą spoza UE. Dokument ten oznacza, że zakupione rośliny przeszły odpowiednie kontrole w Unii Europejskiej i spełniają stosowne wymogi – dzięki temu zmniejszasz ryzyko wprowadzenia szkodników
i chorób roślin do ogrodu lub na swoje pole.

Hodowcy i rolnicy mogą wykorzystać zintegrowaną ochronę przed szkodnikami – podejście, które pozwala na połączenie różnych strategii, w tym biologicznych środków ochrony roślin oraz praktyk kulturowych w celu zminimalizowania wpływu szkodników przy jednoczesnym zmniejszeniu szkód dla środowiska, zdrowia ludzkiego i pożytecznych organizmów. Wdrażając te zasady na swoich polach i uprawach, można w sposób zrównoważony dbać o zdrowie roślin.

Dbanie o zdrowie roślin to nasz wspólny obowiązek. Postępując zgodnie z powyższymi wytycznymi i rozpowszechniając informacje na temat zdrowia roślin, wszyscy możemy przyczynić się do ochrony roślin w UE.

Wszystkie materiały informacyjne kampanii – dostępne są na stronie EFSA pod adresem: https://www.efsa.europa.eu/pl/plh4